Hormonen en een (2e) puberteit

YES! Er is vanuit het ziekenhuis groen licht gegeven en je mag eindelijk aan de hormonen. Maar wat betekent dat eigenlijk? Wat gaat er gebeuren? Waarom moet je kiezen tussen hormonen en hoe lang moet je ze eigenlijk nemen?

Het is een spannende tijd als je eindelijk aan de hormonen mag. Al minimaal een jaar lang ben je gesprekken aan het voeren met de psycholoog. Het kan zelfs zijn dat je al een tijd aan de puberteitsremmers zit en je eerste puberteit ingaat. In mijn geval betekende het dat ik op m’n 19e een tweede puberteit in ging. Vanaf m’n 11e/12e onderging ik de vrouwelijke puberteit met al z’n veranderingen, nu was het eindelijk tijd om dit achter mij te laten en deze keer de goede puberteit in te gaan.

Als transman ga je aan de testosteron (als je voor hormonen kiest). Er is echter niet maar één soort testosteron waar je uit kunt kiezen, of waar de artsen voor kiezen. Als transvrouw ga je aan de oestrogeen, maar moet je ook een testosteronblokker gebruiken.

Testosteron

Er worden in Nederland drie soorten testosteron voorgeschreven. Uiteindelijk doen ze allemaal hetzelfde, maar het gebruik is anders. Daarnaast kan het zo zijn dat je allergisch reageert op een van de manieren of geeft een arts aan dat de ene of andere soort minder goed bij jou past. Ook kan het zo zijn dat jij zelf een voorkeur hebt voor een soort. Mocht jij een soort hebben uitgekozen en blijkt dit toch niet te werken zoals jij wil, dan is er altijd een mogelijkheid om (na overleg met de endocrinoloog) over te stappen naar een andere soort.

Nebido

Nebido is een vorm van testosteron die geïnjecteerd moet worden. Eens in de 10 – 14 weken wordt er (vaak door de huisarts) 4 ml olieachtige vloeistof in de bil (of het bovenbeen) gespoten. Dit lijkt niet veel, maar deze 4 ml wordt op één plek gespoten en kan best even pijnlijk aanvoelen. Over de 10 tot 14 weken wordt de testosteron die in ingespoten langzaamaan opgenomen door je lichaam en krijg je geleidelijk aan beetjes testosteron in je lichaam. Het voordeel van Nebido is dat je het maar 1x in de 2,5 maand hoeft te spuiten en dus niet veel bezig hoeft te zijn met het transgender-zijn. Ook zijn er over het algemeen niet veel schommelingen te zien in je testosteron-waarden. Het nadeel is dat de Nebido niet vergoed wordt en je zo’n €80 per spuit kwijt bent (dit was toen ik begon met de Nebido het geval, ik kan niet vinden of dit nog steeds zo is). Een ander nadeel van de Nebido is het feit dat je niet goed kunt sturen met je hormoonwaarden. Er zit elke keer een lange tijd tussen de prikken en mocht je willen wijzigen in de tussenperiode van prikken, kan er zo een half jaar overheen gaan voordat de endocrinoloog dit toelaat. Dit is uiteindelijk ook de reden waarom ik ben overgestapt naar Sustanon.

Sustanon

Sustanon is net als Nebido een vorm van testosteron die geïnjecteerd wordt. Eens in de 2 – 3 weken wordt er (door je huisarts, een bekende of jijzelf) 1 ml olieachtige vloeistof in je bovenbeen gespoten. Ten opzichte van de Nebido valt 1 ml erg mee en zal op z’n meest wat spierpijn veroorzaken. Het voordeel van de Sustanon is dat je nog steeds niet elke dag bezig hoeft te zijn met je hormonen én je kunt zelf leren spuiten wat betekent dat je niet meer naar de huisarts hoeft om te laten prikken. Ook kun je sneller reguleren mocht je veel last hebben van ups en downs, er zit immers minder tijd tussen de spuiten in. Daarnaast worden de spuiten voor een groot deel vergoed en kost het je dus veel minder geld. Het nadeel van Sustanon is dat er een grotere kans is op schommelingen in je testosteronwaarden wat kan leiden tot ups (waarin je agressiever, gejaagder en drukker kunt zijn) en downs (waarin je moe bent, hoofdpijn kunt krijgen en soms ook negatievere gedachten kunt hebben).

Androgel

Androgel wordt in tegenstelling tot Nebido en Sustanon niet geïnjecteerd, maar smeer je dagelijks op je lichaam. Adrogel komt in een flesje/pompje en moet over de huid verdeeld worden. Het voordeel van Androgel is dat je een gelijkmatige toediening van testosteron krijgt en dus geen last hebt van schommelingen. Ook is het makkelijk aan te brengen en hoef je niet geprikt te worden (een voordeel als je naalden haat). Een nadeel van de Androgel is dat je dagelijks bezig bent met je hormonen en het toedienen ervan. Daarnaast moet je na het smeren altijd even wachten tot de gel is ingetrokken voor je je kleding aantrekt óf je geliefde een knuffel geeft (anders dan smeer je de gel weer aan je kleding of geliefde af). Ook kan de Androgel zorgen voor een droge of geïrriteerde huid en extra beharing op de plek van aanbrengen (behalve op de schedel).

Oestrogeen

Voor oestrogeen zit het iets anders. Alleen oestrogeen nemen is namelijk niet genoeg om te vervrouwelijken. Ook een testosteron-remmer moet worden genomen om de oestrogeen haar werk te laten doen.

Anti-androgenen

Anti-androgenen remmen de testosteronaanmaak. Deze zorgen ervoor dat de manelijke secundaire geslachtskenmerken (baardgroei, haaruitval etc.) wordt teruggedrongen. Er zijn twee middelen voor: Decapeptyl, die elke 4 weken gespoten moet worden, of Pamorelin, die elke 12 weken gespoten moet worden. Wanneer een transvrouw haar geslachtsoperatie heeft laten doen, en dus geen testosteron meer aanmaakt, kunnen deze Anti-androgenen stopgezet worden.

Oestrogeen

De oestrogenen zorgen er samen met de Anti-androgenen uiteindelijk voor de vervrouwelijking. Oestrogenen worden vaak als pillen voorgeschreven, maar kunnen ook als gel of als pleister worden gebruikt. Deze zullen na een operatie wél door gebruikt moeten worden.

Hoe lang moet je aan de hormonen?

Je moet je voorstellen dat iemand z’n biologische hormonen ervoor zorgen dat iemand door de mannelijke of vrouwelijke puberteit gaat. Bij mannen/transvrouwen zijn dit de ballen die zorgen dat er testosteron aangemaakt wordt en bij vrouwen/transmannen zijn dit de eierstokken die oestrogeen aanmaken. Zonder hormonen van buitenaf zal je lichaam dus de biologische hormonen aan het werk zetten en zal je lichaam er mannelijk uit komen te zien met testosteron en vrouwelijk met oestrogeen. Dit is het tegenovergestelde van wat de meeste transgender-personen willen, zij zullen er dan over het algemeen voor kiezen om de hormonen hun hele leven te blijven nemen om het uiterlijk te behouden waar ze zich goed bij voelen.

Wat ook een grote rol speelt bij deze vraag is bij transvrouwen de geslachtsoperatie, waarbij de ballen worden weggehaald, en bij transmannen de baarmoederverwijdering waarbij de baarmoeder en eierstokken worden verwijderd. Mochten mensen hiervoor kiezen, moeten ze de rest van hun leven aan de hormonen blijven zitten. Hun lichaam maakt namelijk zelf geen hormonen meer aan, dit orgaan is immers weggehaald. Stoppen mensen dan met het nemen van hormonen (dit zal door de endocrinoloog niet worden geaccepteerd), dan zullen er allemaal vervelende bijwerkingen optreden.

Er zijn mensen die ervoor kiezen om de hormonen te nemen en ermee te stoppen wanneer ze vinden genoeg veranderd te zijn (dit zullen vooral transmannen zijn). Zo zullen de zware stem en iets van baardgroei blijven, zelfs zonder dat er testosteron wordt genomen. Voor transvrouwen zal dit geen optie zijn, omdat de testosteron ervoor zal zorgen dat hun lichaam weer vermannelijkt, de stem omlaag gaat (mocht dit nog niet gebeurd zijn), en ook haaruitval en baardgroei zal weer op gang komen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *