Meditatie: een workout voor je brein

Je hebt er vast weleens van gehoord, of het zelf weleens gedaan: mediteren. Maar wat is het nou eigenlijk en waarom doen steeds meer mensen hieraan? Ik wil in het kort uitleggen waarom meditatie zo’n fijn iets is. Later kal ik een uitgebreider artikel schrijven over meditatie en je brein.

Meditatie kun je zien als een mentale oefening die zich focust op ontspanning, focus en aandacht. Je bent je brein tijdens een meditatie als het ware aan het trainen. Dit is te vergelijken met sporten. Je traint je spieren om sterker te worden door met gewichten in de weer te gaan. Je traint je brein om ‘sterker’ te worden door te mediteren.

Net als bij sport, zijn er verschillende soorten meditaties die je kunt uitvoeren. De meest traditionele vorm van meditatie is de mindfulness meditatie (gerichte meditatie). Deze meditatievorm gaat uit van een focuspunt tijdens de meditatie, waardoor je jezelf ‘dwingt’ in het hier en nu te zijn. Vaak wordt de adem gebruikt als focus, maar ook een mantra (een steeds herhalend(e) woord/zin, de bekendste hiervan is: ohm) kan gebruikt worden als focuspunt.

Tijdens een gerichte meditatie wordt degene die aan het mediteren is gevraag om zijn/haar gedachten te richten op de gekozen focus. Je weet zelf hoe lastig dit is. Probeer maar eens een timer te zetten voor 5 minuten en focus je alleen maar op je ademhaling. Dat gaat je niet lukken. Gedachten spoken de hele dag door je hoofd, zonder dat je dat misschien in de gaten hebt. Tijdens deze meditatie is het de kunst om deze gedachten niet te haten, weg te duwen en tegen jezelf te zeggen dat dat niet meer mag. Dit levert hetzelfde op als tegen iemand zeggen dat hij niet aan een roze olifant mag denken: diegene denkt daaraan!

De kunst tijdens zo’n meditatie is om de gedachten die langskomen van een afstandje te bekijken, aanvaarden dat ze er zijn en kiezen om je aandacht terug te brengen naar je ademhaling (of je mantra). Dit is makkelijker gezegd dan gedaan. Het is iets wat je moet trainen. Je brein is niet gewend om zo om te gaan met gedachten, dus daar is oefening voor nodig, net zoals bij het trainen van je spieren.

Heel leuk allemaal, maar wat kun je er nou eigenlijk mee?

Vroeger werden veel aannames gedaan over de effecten van meditatie op het brein. Ondertussen zijn er veel onderzoeken gedaan naar het effect van meditatie, en daar zitten interessante uitkomsten bij!

Tegengaan van veroudering van het brein

Als je ouder wordt, wordt net als de rest van je lichaam (spieren, huid, etc.) ouder en minder sterk. Dit geldt ook voor het brein. Vanaf een bepaalde leeftijd gaat je breincapaciteit langzaamaan achteruit. In een UCLA studie is echter gevonden dat de breinmassa van iemand die met regelmaat mediteert minder snel achteruit gaat, dan iemand die dit nooit doet.

Daarnaast blijkt dat na een periode van meditatie, je hersenstructuur verandert, sterker wordt. Dit kun je weer vergelijken met het sporten. Train je veel armen, dan worden je armen sterker. Dit sterker worden van je brein zal dan ook zeker invloed hebben op het ouder wordende brein, maar hoe dat precies zit, heb ik nog niet gevonden.

Vermindert je ego-brein

Je ego-brein, ook wel het Default Mode Network (DMN) genoemd is een wisselwerking tussen verschillende delen van je hersenen. Deze wisselwerking vindt plaats wanneer je nergens geconcentreerd mee bezig bent. Het is het afdwalen, denken over je dag, springen van de ene op de andere gedachte. Het de hele dag door denken en voelen maakt je minder gelukkig. Je hoofd wordt immers telkens volgestopt met prikkels waar je over na kunt denken. Rust is anders.

Door te mediteren plaatst je dit Default Mode Network even op de achtergrond. Je bent actief bezig met het denken aan maar één ding. Dit zorgt ervoor dat je DMN niet de kans krijgt om door te blijven ratelen (jij geeft het immers niet de kans door je te concentreren op iets anders), waardoor je rust ervaart en meer in het moment kunt leven.

Beïnvloed je concentratie

Aangezien je tijdens de meditatie je aandacht op één specifiek ding richt, is het niet moeilijk voor te stellen dat je concentratie ook buiten de meditaties omhoog gaat. Een studie vond dat al een paar weken van meditatie zowel de concentratie als je geheugen omhoog gaat. De concentratie die je opbrengt en traint tijdens je meditatiesessies kun je natuurlijk ook inzetten bij je (school)werk.

Meditatie doet nog veel meer

Bovenstaande uitkomsten zijn al heel tof om te lezen. Als je elke dag nou 10 minuten voor jezelf zou pakken. Even 10 minuten mediteren, daar valt zoveel te halen!

Ook als je last hebt van een depressie, angst(stoornis), verslaving en ga zo maar door, kan meditatie veel voor je doen. Steeds meer onderzoeken tonen aan dat meditatie misschien wel net zoveel kan doen voor je als een pilletje wat jij bij de dokter aangeboden krijgt. Dus grijp je kans en probeer het een keer! Ik vond het echt bijzonder om te lezen waar meditatie allemaal bij kan helpen en wil er zeker nog meer over leren!

Mijn ervaring

Ik ben steeds meer aan het mediteren en probeer er langzaamaan een gewoonte van te maken om elke dag even te gaan zitten en tijd voor mijzelf te nemen. Dat lukt niet altijd (en dat is oke!) en ik heb niet altijd het gevoel dat ik even moet gaan zitten. Wel merk ik dat wanneer ik stress heb, m’n hoofd vol zit of ik onrustig ben, ik graag even ga zitten. Door de focus van m’n gedachten af te halen en in m’n ademhaling te steken, merk ik dat mijn lichaam en geest rustiger worden.

Na een meditatie lijkt het net of er een soort kalmtedeken over mij heen in gelegd. Ik heb even kunnen resetten en kan daarna weer doorgaan met waar ik mee bezig was, of waar ik maar niet aan kon beginnen.

Ik ben zelf erg blij dat ik de wereld van de meditatie heb ontdekt en denk ook dat er nog heel veel te halen valt voor mij. Voor nu zou ik jullie willen uitdagen om even alles aan de kant te leggen, en 10 minuten voor jezelf te pakken. Een geleide meditatie (bv. met de app: Insight Timer) op te zetten en probeer het uit! Kijk wat het met je doet en geniet even van je me-time.

Namasté

Bronnen

Een antwoord op “Meditatie: een workout voor je brein”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *